Аорист на -θηκα: παντρεύτηκα, κοιμήθηκα
Коротко
Аорист глаголов на -ομαι и -άμαι: παντρεύτηκα, γνωριστήκαμε, κοιμήθηκα. Окончания у всех -ηκα, -ηκες, -ηκε, -ήκαμε, -ήκατε, -ηκαν (в «мы» и «вы» ударение на -ή-), а что стоит перед ними (-θ-, -στ- или -τ-), видно по окончанию настоящего.
Что происходит
Настоящее глаголов на -ομαι и -άμαι вы знаете с A1 (ντύνομαι, κοιμάμαι), а два их аориста — готовыми фразами: Γεννήθηκα, Χάρηκα! Теперь это аорист целиком: παντρεύτηκα «я женился, вышла замуж», γνωριστήκαμε «мы познакомились», κοιμήθηκα «я уснул(а), поспал(а)». У всех один хвост -ηκα, а перед ним -θ- или -τ-.
Как
Окончания одни: -ηκα, -ηκες, -ηκε, -ήκαμε, -ήκατε, -ηκαν — παντρεύτηκα, παντρεύτηκες, παντρεύτηκε, παντρευτήκαμε, παντρευτήκατε, παντρεύτηκαν. В «мы» и «вы» ударение уходит на -ή-: ντυθήκαμε, γνωριστήκατε. Что встанет перед -ηκα, видно по настоящему: -νομαι, -ώνομαι → -θηκα (ντύνομαι — ντύθηκα, σηκώνομαι — σηκώθηκα); -ζομαι → -στηκα (γνωρίζομαι — γνωρίστηκα, κουράζομαι — κουράστηκα); -εύομαι → -εύτηκα (παντρεύομαι, ερωτεύομαι); -φτομαι, -πτομαι → -φτηκα (σκέφτομαι — σκέφτηκα, επισκέπτομαι — επισκέφτηκα); -άμαι → -ήθηκα (κοιμάμαι — κοιμήθηκα, θυμάμαι — θυμήθηκα). Отдельно запомните χαίρομαι — χάρηκα и βρίσκομαι — βρέθηκα. В разговоре «они» звучит и как -θήκανε: ντυθήκανε.
Контраст с русским
Русское «-ся» залог не подсказывает. «Познакомились, поженились, влюбились, обручились» — по-гречески -θηκα: γνωριστήκαμε, παντρευτήκαμε, ερωτευτήκαμε, αρραβωνιαστήκαμε. А «развелись, расстались» — χωρίσαμε, «помирились» — τα φτιάξαμε, «поссорились» — τα χαλάσαμε, «проснулся» — ξύπνησα: обычный аорист, хотя по-русски с «-ся». И наоборот: у έρχομαι, κάθομαι, γίνομαι аорист без -ηκα — ήρθα, κάθισα, έγινα. «Влюбился в неё» — без предлога: την ερωτεύτηκα. «Женился на ней» — παντρεύτηκα τη Θεοδώρα или με τη Θεοδώρα.
Ловушка
Не берите действительный аорист: πάντρεψα — «я выдал замуж, поженил (детей)», а «я женился, вышла замуж» — παντρεύτηκα. Не путайте хвост: -ζομαι даёт -στηκα (κουράστηκα, не «κουράθηκα»), -άμαι — -ήθηκα (κοιμήθηκα, не «κοιμάστηκα»). И не оставляйте ударение на месте: παντρευτήκαμε, не «παντρεύτηκαμε». Полная таблица трёх основ глагола — в правиле «Все прошедшие вместе».
Таблицы
Аорист по лицам
| ντύνομαι | παντρεύομαι | κοιμάμαι | |
|---|---|---|---|
| εγώ | ντύθηκα | παντρεύτηκα | κοιμήθηκα |
| εσύ | ντύθηκες | παντρεύτηκες | κοιμήθηκες |
| αυτός, αυτή | ντύθηκε | παντρεύτηκε | κοιμήθηκε |
| εμείς | ντυθήκαμε | παντρευτήκαμε | κοιμηθήκαμε |
| εσείς | ντυθήκατε | παντρευτήκατε | κοιμηθήκατε |
| αυτοί, αυτές | ντύθηκαν | παντρεύτηκαν | κοιμήθηκαν |
Пример:Ντυθήκαμε γρήγορα και φύγαμε για τον γάμο.
Настоящее → аорист: что стоит перед -ηκα
| настоящее | аорист | примеры |
|---|---|---|
| -νομαι, -ώνομαι | -θηκα | ντύνομαι — ντύθηκα, σηκώνομαι — σηκώθηκα |
| -ζομαι | -στηκα | γνωρίζομαι — γνωρίστηκα, κουράζομαι — κουράστηκα |
| -εύομαι | -εύτηκα | παντρεύομαι — παντρεύτηκα, ερωτεύομαι — ερωτεύτηκα |
| -φτομαι, -πτομαι | -φτηκα | σκέφτομαι — σκέφτηκα, επισκέπτομαι — επισκέφτηκα |
| -άμαι | -ήθηκα | κοιμάμαι — κοιμήθηκα, θυμάμαι — θυμήθηκα |
| запомнить | — | χαίρομαι — χάρηκα, βρίσκομαι — βρέθηκα |
Пример:Χθες κουράστηκα πολύ και κοιμήθηκα νωρίς.
«-ся» по-русски — не всегда -θηκα
| по-русски | по-гречески | аорист |
|---|---|---|
| познакомились, поженились, влюбились | -θηκα | γνωριστήκαμε, παντρευτήκαμε, ερωτευτήκαμε |
| развелись, расстались | обычный аорист | χωρίσαμε |
| помирились, поссорились | обычный аорист | τα φτιάξαμε, τα χαλάσαμε |
| проснулся, вернулся | обычный аорист | ξύπνησα, γύρισα |
| пришёл, сел, стал | обычный аорист | έρχομαι — ήρθα, κάθομαι — κάθισα, γίνομαι — έγινα |
Пример:Τα χαλάσαμε για λίγο, αλλά μετά τα φτιάξαμε πάλι.
Частые ошибки
Неверно:
Πάντρεψα πέρσι, τον Ιούνιο.Верно: Παντρεύτηκα πέρσι, τον Ιούνιο.
Почему: Πάντρεψα — действительный аорист от παντρεύω: «я выдал замуж, поженил (кого-то)». «Я женился, вышла замуж» — παντρεύτηκα, от παντρεύομαι.
Неверно:
Χθες κουράθηκα πολύ.Верно: Χθες κουράστηκα πολύ.
Почему: -ζομαι даёт -στηκα: κουράζομαι — κουράστηκα, γνωρίζομαι — γνωρίστηκα, αρραβωνιάζομαι — αρραβωνιάστηκα.
Неверно:
Κοιμάστηκα στις έντεκα.Верно: Κοιμήθηκα στις έντεκα.
Почему: -άμαι даёт -ήθηκα: κοιμάμαι — κοιμήθηκα, θυμάμαι — θυμήθηκα, φοβάμαι — φοβήθηκα.
Неверно:
Παντρεύτηκαμε πριν από δώδεκα χρόνια.Верно: Παντρευτήκαμε πριν από δώδεκα χρόνια.
Почему: В «мы» и «вы» ударение уходит на -ή-: παντρευτήκαμε, γνωριστήκατε — как έγραψα, но γράψαμε.
Неверно:
Χωριστήκαμε πέρσι.Верно: Χωρίσαμε πέρσι.
Почему: «Развелись, расстались» — χωρίσαμε, обычный аорист, хотя по-русски с «-ся». Χωριστήκαμε — «разошлись в разные стороны» (например, у дома).
Неверно:
Ερωτεύτηκα με τη Θεοδώρα.Верно: Ερωτεύτηκα τη Θεοδώρα.
Почему: Ερωτεύομαι — с винительным, без предлога: την ερωτεύτηκα. Με стоит после ερωτευμένος: είμαι ερωτευμένος με…
Примеры
Παντρευτήκαμε πριν από δώδεκα χρόνια.
Мы поженились двенадцать лет назад.
Ο αδερφός μου και η γυναίκα του γνωρίστηκαν στη δουλειά.
Мой брат и его жена познакомились на работе.
Χθες κουράστηκα πολύ στο νοσοκομείο.
Вчера я очень устала в больнице.
Το μωρό κοιμήθηκε στις οχτώ.
Малыш уснул в восемь.
Ο φίλος μου ερωτεύτηκε αμέσως μια κοπέλα από την Πάφο.
Мой друг сразу влюбился в девушку из Пафоса.
Отработать правило
Упражнения, проверка и повторение — в уроке A2 · «Свадьба»
Начать с A0 бесплатно