Имперфект или аорист: фон и событие
Коротко
Имперфект — фон и привычка: что длилось или повторялось (Πήγαινα σπίτι…, Κάθε μέρα έπαιρνα το λεωφορείο…). Аорист — событие: что случилось один раз и закончилось (…όταν ξαφνικά έπιασε μπόρα; …αλλά αυτή τη φορά πήρα ταξί).
Что происходит
В рассказе о прошлом работают оба прошедших сразу. Имперфект — фон: действие шло, его начало и конец не важны. Аорист — событие: случилось и закончилось. Πήγαινα σπίτι — фон, όταν ξαφνικά έπιασε μπόρα — событие.
Как
Представьте линию времени:
- ━━━━━━━━━━ фон — имперфект: Διάβαζα ένα βιβλίο… Έπλενα τα πιάτα…
- ━━━━●━━━━━ событие на этой линии — аорист: …όταν χτύπησε το τηλέφωνο. …όταν ξαφνικά έσβησαν τα φώτα.
Вторая модель — «обычно» и «на этот раз»: Κάθε μέρα έπαιρνα το λεωφορείο (привычка — имперфект), αλλά αυτή τη φορά πήρα ταξί (один раз — аорист). Подсказки имперфекта: κάθε μέρα, συχνά, συνήθως, πάντα, όταν ήμουν μικρός. Подсказки аориста: ξαφνικά, εκείνη τη στιγμή, μία φορά (= один раз), τρεις φορές. У κάνω и περιμένω обе формы совпадают (έκανα, περίμενα) — вид здесь подскажут только соседние слова. Полная таблица трёх основ глагола — в правиле «Все прошедшие вместе».
Контраст с русским
Русский вид часто помогает: «шёл, читал, мыл» о том, что шло, — имперфект; «зазвонил, погас, пролил» — аорист; «каждый день ходил» — имперфект. Но не всегда. Русское «читал, звонил, ездил» говорят и о законченном факте — по-гречески тогда аорист: «Андрей звонил три раза» — Ο Αντρέι τηλεφώνησε τρεις φορές; «вчера я читал твою книгу — от начала до конца» — Τη διάβασα. А со сроком («два часа читал», «весь вечер шёл дождь») по-гречески верны оба вида: Έβρεχε / Έβρεξε όλο το βράδυ.
Ловушка
Не ставьте фон в аорист по привычке A1: «Περπάτησα στον δρόμο, όταν ξαφνικά άρχισε να βρέχει» — ошибка, нужно περπατούσα. И не переносите русское «ездил» с числом раз в имперфект: «Πέρσι πήγαινα τρεις φορές στην Κρήτη» — ошибка, нужно πήγα.
Таблицы
Линия времени: фон и событие
| фон ━━━ (имперфект) | событие ● (аорист) | |
|---|---|---|
| дома | Διάβαζα ένα βιβλίο, | όταν χτύπησε το τηλέφωνο. |
| на кухне | Έπλενα τα πιάτα, | όταν ξαφνικά έσβησαν τα φώτα. |
| на улице | Πήγαινα σπίτι, | όταν ξαφνικά έπιασε μπόρα. |
| вечером | Βλέπαμε μια ταινία, | όταν χτύπησε το κινητό. |
Обычно — и на этот раз
| обычно (имперфект) | на этот раз (аорист) | |
|---|---|---|
| παίρνω | Κάθε πρωί έπαιρνα το λεωφορείο, | αλλά αυτή τη φορά πήρα ταξί. |
| πάω | Κάθε Σάββατο πηγαίναμε στη θάλασσα, | αλλά αυτή τη φορά πήγαμε στο βουνό. |
| πίνω | Συνήθως πίναμε τσάι, | αλλά εκείνο το βράδυ ήπιαμε καφέ. |
Пример:Κάθε μέρα πήγαινα στη δουλειά με τα πόδια, αλλά εκείνη τη μέρα πήρα ταξί.
Три формы: сейчас — фон — событие
| настоящее | имперфект | аорист | |
|---|---|---|---|
| жарить | τηγανίζω | τηγάνιζα | τηγάνισα |
| проливать | χύνω | έχυνα | έχυσα |
| гасить | σβήνω | έσβηνα | έσβησα |
| наступать | πατάω | πατούσα | πάτησα |
| звонит (о телефоне) | χτυπάει | χτυπούσε | χτύπησε |
| брать | παίρνω | έπαιρνα | πήρα |
Пример:Ενώ τηγάνιζα πατάτες, χτύπησε το κινητό μου.
Подсказки в предложении
| имперфект | аорист | |
|---|---|---|
| слова | κάθε μέρα, συχνά, συνήθως, πάντα | ξαφνικά, εκείνη τη στιγμή, τρεις φορές |
| связки: фон / событие | ενώ…, την ώρα που… | …, όταν ξαφνικά… |
| оба вида | Έβρεχε όλο το βράδυ. | Έβρεξε όλο το βράδυ. |
Частые ошибки
Неверно:
Χθες διάβαζα το βιβλίο σου από την αρχή μέχρι το τέλος.Верно: Χθες διάβασα το βιβλίο σου από την αρχή μέχρι το τέλος.
Почему: «Вчера читал твою книгу — от начала до конца» — законченный факт: по-гречески аорист διάβασα, хотя по-русски «читал». Имперфект διάβαζα — «читал (и тут…)», фон для другого события.
Неверно:
Πέρσι πήγαινα τρεις φορές στην Κρήτη.Верно: Πέρσι πήγα τρεις φορές στην Κρήτη.
Почему: Сколько раз — законченный счёт: аорист πήγα. Имперфект с числом раз — только о привычке: Κάθε χρόνο πηγαίναμε δύο φορές στο χωριό.
Неверно:
Περπάτησα στον δρόμο, όταν ξαφνικά άρχισε να βρέχει.Верно: Περπατούσα στον δρόμο, όταν ξαφνικά άρχισε να βρέχει.
Почему: Прогулка — фон: она шла, когда начался дождь, — имперфект περπατούσα. Аорист оставьте событию: άρχισε.
Неверно:
Κάθε μέρα πήρα το λεωφορείο, αλλά χθες πήρα ταξί.Верно: Κάθε μέρα έπαιρνα το λεωφορείο, αλλά χθες πήρα ταξί.
Почему: «Каждый день» — привычка: имперфект έπαιρνα. Аорист πήρα — только «вчера, на этот раз».
Примеры
Πήγαινα σπίτι, όταν ξαφνικά έπιασε μπόρα.
Я шёл домой, когда вдруг хлынул ливень.
Διάβαζα ένα βιβλίο, όταν χτύπησε το τηλέφωνο.
Я читала книгу, когда зазвонил телефон.
Έπλενα τα πιάτα, όταν ξαφνικά έσβησε η λάμπα της κουζίνας.
Я мыл посуду, когда вдруг погасла лампа на кухне.
Κάθε μέρα ο παππούς πήγαινε στο καφενείο, αλλά εκείνη τη μέρα έμεινε σπίτι.
Каждый день дедушка ходил в кафе, а в тот день остался дома.
Πέρσι πήγα τρεις φορές στην Κρήτη.
В прошлом году я три раза ездила на Крит.
Ο φίλος μου τηλεφώνησε τρεις φορές, αλλά δεν απάντησα.
Мой друг звонил три раза, но я не ответила.
Не путать с
Отработать правило
Упражнения, проверка и повторение — в уроке A2 · «Я шёл домой, когда…»
Начать с A0 бесплатно