Глаголы на -ιέμαι: στενοχωριέμαι, παραπονιέμαι
Эту форму достаточно узнавать в тексте и на слух — строить её самому не нужно.
Коротко
Στενοχωριέμαι «расстраиваюсь», παραπονιέμαι «жалуюсь», αναρωτιέμαι «задаюсь вопросом» — глаголы с ударным -ιέ-: -ιέμαι, -ιέσαι, -ιέται, но «мы» — -ιόμαστε. Эти формы достаточно узнавать.
Что происходит
Вы знаете глаголы на -ομαι: έρχομαι, σηκώνομαι. Есть ещё небольшая группа с ударным -ιέ- перед окончанием: στενοχωριέμαι — «расстраиваюсь», παραπονιέμαι — «жалуюсь», αναρωτιέμαι — «задаюсь вопросом». Самое частое — утешение: Μη στενοχωριέστε! — «Не расстраивайтесь!». Эти формы достаточно узнавать в тексте и на слух.
Как
Настоящее: στενοχωριέμαι, στενοχωριέσαι, στενοχωριέται, στενοχωριόμαστε, στενοχωριέστε (и στενοχωριόσαστε), στενοχωριούνται. Ιέ — один слог: στε-νο-χω-ριέ-μαι. В «мы» и «они» гласная меняется: -ιόμαστε, -ιούνται. Прошедшее у каждого глагола своё, запоминайте словами: στενοχωρήθηκα, αναρωτήθηκα, но παραπονέθηκα. Есть и книжные формы: στενοχωρούμαι, παραπονούμαι — тоже верно.
Контраст с русским
По-русски «расстраиваюсь», «жалуюсь» — возвратные на -ся, и по-гречески это тоже -μαι. Но ударение стоит не на основе, а на -ιέ-, и окончание «мы» не повторяет «я»: στενοχωριέμαι — στενοχωριόμαστε.
Ловушка
Ударение не на основе, как в έρχομαι: не «στενοχωρίομαι», не «στενοχωρίεσαι», а στενοχωριέμαι, στενοχωριέσαι. «Мы» — как ερχόμαστε: στενοχωριόμαστε, не «στενοχωριέμαστε». В прошедшем -ιέ- не остаётся: не «στενοχωριέθηκα», а στενοχωρήθηκα.
Как различать
στενοχωριέμαι
я — расстраиваюсь
О себе — -ιέμαι: (εγώ) στενοχωριέμαι. Так же παραπονιέμαι, αναρωτιέμαι.
Στενοχωριέμαι, όταν η γιαγιά μου είναι άρρωστη.Я расстраиваюсь, когда моя бабушка болеет.
στενοχωριέται
он, она — расстраивается
О нём или о ней — -ιέται: (αυτή) στενοχωριέται.
Η γιαγιά μου στενοχωριέται, όταν δεν της τηλεφωνώ.Моя бабушка расстраивается, когда я ей не звоню.
στενοχωριόμαστε
мы — расстраиваемся
«Мы» — -ιόμαστε, не -ιέμαστε: (εμείς) στενοχωριόμαστε.
Στενοχωριόμαστε, όταν τα παιδιά είναι άρρωστα.Мы расстраиваемся, когда дети болеют.
Проверка: Я расстраиваюсь, когда моя бабушка болеет. — στενοχωριέμαι, не στενοχωριέται · Στενοχωριέμαι, όταν η γιαγιά μου είναι άρρωστη.
Частые ошибки
Неверно:
Μη στενοχωρίεσαι, όλα θα πάνε καλά.Верно: Μη στενοχωριέσαι, όλα θα πάνε καλά.
Почему: Ударное -ιέ- — один слог: στενοχωριέμαι, στενοχωριέσαι. Не по образцу έρχομαι: не «στενοχωρίομαι», «στενοχωρίεσαι».
Неверно:
Στενοχωριέμαστε, όταν τα παιδιά είναι άρρωστα.Верно: Στενοχωριόμαστε, όταν τα παιδιά είναι άρρωστα.
Почему: «Мы» — -ιόμαστε (как -όμαστε у έρχομαι — ερχόμαστε), не -ιέμαστε.
Неверно:
Στενοχωριέθηκα πολύ, όταν έμαθα για το ατύχημα.Верно: Στενοχωρήθηκα πολύ, όταν έμαθα για το ατύχημα.
Почему: -ιέ- в прошедшее не переходит. Прошедшее у каждого глагола своё: στενοχωρήθηκα, αναρωτήθηκα — но παραπονέθηκα.
Неверно:
Ο παππούς παραπονήθηκε στη νοσοκόμα.Верно: Ο παππούς παραπονέθηκε στη νοσοκόμα.
Почему: У παραπονιέμαι прошедшее с -έ-: παραπονέθηκα, παραπονέθηκε. Правила «всегда -ήθηκα» нет.
Примеры
Μη στενοχωριέστε, δεν είναι κάτι σοβαρό.
Не расстраивайтесь, это ничего серьёзного.
Η γιαγιά μου στενοχωριέται, όταν δεν της τηλεφωνώ.
Моя бабушка расстраивается, когда я ей не звоню.
Αναρωτιέμαι αν θα είμαι καλά για το ταξίδι.
Интересно, поправлюсь ли я к поездке.
Στενοχωριόμαστε, όταν τα παιδιά είναι άρρωστα.
Мы расстраиваемся, когда дети болеют.
Στενοχωρήθηκα πολύ, όταν έμαθα για το ατύχημα.
Я очень расстроился, когда узнал об аварии.
Ο παππούς παραπονέθηκε στη νοσοκόμα ότι το φαγητό ήταν κρύο.
Дедушка пожаловался медсестре, что еда была холодной.
Отработать правило
Упражнения, проверка и повторение — в уроке A2 · «У врача»
Начать с A0 бесплатно